Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı TÜRKSOY Genel Sekreteri Sultan Raev, TÜRKSOY olarak Türk Dünyası'nın kültürel mirasının yanı sıra insanlığın ortak acılarının da hatırlanmasına katkı sunmaya devam edeceklerini belirtti. Raev "Bu acıları unutmamalıyız" dedi.
Kazakistan'ın başkenti Astana'da bulunan "ALJİR" Siyasi Baskı ve Totalitarizm Kurbanları Anıt Müze Kompleksini ziyaret etti.
Müze Müdürü Dauletkerey Kapılı ile bir araya gelen Raev, müzenin tarihi ve çalışmaları hakkında bilgi aldı. Ziyaret sırasında müze sergilerini gezen Genel Sekreter, totaliter döneme ait belgeleri inceledi.
Sovyet döneminin acı mirası: ALJİR Kampı
ALJİR Anıt Müze Kompleksi, Akmola bölgesinde eski bir kampın bulunduğu alana kuruldu. Burası, Sovyetler Birliği'nde totaliter rejimin "halk düşmanı" ilan ettiği kişilerin eşlerinin tutulduğu kamp olarak biliniyor.
Müze, 31 Mayıs 2007'de ziyarete açıldı. Açılış, Kazakistan'da "Siyasi Baskı Kurbanlarını Anma Günü"nün kabul edilişinin onuncu kitlesel baskıların başlamasının 70. yıl dönümünde yapıldı. ALJİR, Bağımsız Devletler Topluluğu ülkeleri arasında 1930-1950'li yıllardaki kitlesel terör kurbanlarına adanan tek anıt müze.
Kamp, GULAG sisteminin en ağır koşullarına sahip yerlerden biriydi. Buradan 18 binden fazla kadın geçti. Aynı anda yaklaşık 8 bin kadının tutulduğu kampta, 600'e yakın kadın hayatını kaybetti. Kesin ölü sayısı üzerindeki araştırmalar sürüyor.
62 milletten kadın aynı acıyı paylaştı
Kampta kalan kadınların milli kökenleri, baskıların ne kadar geniş bir coğrafyayı kapsadığını gösteriyor:
Ruslar: 4 bin 390 kadın (yüzde 50)
Yahudiler: 855 kadın (yüzde 20)
Ukraynalılar: 740 kadın (yüzde 15)
Kazaklar: 87 kadın (yüzde 2)
Bu dört milletin yanı sıra Alman, Fransız, İsveçli, Japon, Norveçli, Avusturyalı, Polonyalı, Gürcü, Ermeni, Azerbaycanlı, Litvan, Leton ve daha pek çok milletten kadın da ALJİR'de tutuldu. Toplamda 62 farklı milletten kadın bu kampta acı çekti.
Dönemin ünlü isimlerinin eşleri ve anneleri
ALJİR'de tutulanlar arasında dönemin tanınmış simalarının eşleri ve yakınları da vardı. Ünlü şarkıcı Lidiya Ruslanova, yazar Galina Serebryakova, kurşuna dizilen Mareşal Mihail Tuhaçevski'nin aile fertleri, yazar Boris Pilnyak'ın eşi Kira Andronnikoshvili, Yuri Trifonov'un eşi Yevgeniya Lurye bunlardan bazıları. Şair Bulat Okudzhava'nın annesi ile balerin Maya Plisetskaya'nın annesi de kampta kalan isimler arasında yer alıyor.
Raev: Ortak hafızanın canlı tutulması gerekiyor
TÜRKSOY Genel Sekreteri Sultan Raev, ziyaret sonrası yaptığı açıklamada, ALJİR gibi mekanların totaliter rejimlerin insanlığa yaşattığı acıları gelecek nesillere aktarmak için önemli olduğunu söyledi. Benzer acıların bir daha yaşanmaması için ortak hafızanın canlı tutulması gerektiğini vurgulayan Raev, suçsuz yere acı çeken ve hayatını kaybeden tüm kadınları rahmetle andı.
Raev, TÜRKSOY olarak Türk Dünyası'nın kültürel mirasının yanı sıra insanlığın ortak acılarının da hatırlanmasına katkı sunmaya devam edeceklerini belirtti.
ALJİR Anıt Müze Kompleksi, bugün Kazakistan'ın ve tüm insanlığın ortak hafızasında yer eden, geçmişin acı derslerini hatırlatan kutsal bir mekân olarak varlığını sürdürüyor.