Yarın Ankara'da “Afganistan (Güney Türkistan) Türkleri Kültür Günü”nde Resim ve El Sanatları Sergisi açılışının ardından bir konferans düzenlenecek.

Kültür Gününün açışında TÜRKSOY Genel Sekreteri Sultan Raev, Ahmet Cevat Enstitüsü Başkanı Prof.Dr. Ruhi Ersoy, Öz-Türkistan Kültür Eğitim Araştırma ve Strateji Derneği Başkanı Abdurrahim Masumi ve Türkistan Elleri Eğitim Kültür ve Yardımlaşma Derneği Başkanı M.Haşim Hamdam birer konuşma yapacak. 

Bu önemli etkinlik yarın saat 11.00'de TÜRKSOY Genel Sekreterliği'nde gerçekleştirilecek.

Düzenlenecek konferansta ise Dr. Ahmet Cavit Türkoğlu, “Afganistan Türkleri Tarihten Günümüze”, Doç. Dr. Azizullah Aral, “Afganistan'da Türk Dilinin Günümüzde Durumu” konularında açıklamalarda bulunacak.

“Afganistan (Güney Türkistan) Türkleri Kültür Günü”nde daha sonra Sessiz Tiyatro Çille Gecesi “Şeb-i Yelda” tanıtımı gerçekleştirilecek. Son bölümünde Türk dünyasının önemli müzisyenlerinden Şah Nazar Türkmen ile Şair Hasenat Yakubi ve Ruhullah Payman şiirleri ile programı renklendirecekler.

PROF. DR. RUHİ ERSOY'UN AÇIKLAMASI

Afganistan Türkleri Klütür Günleri ile ilgili olarak MHP Genel Başkan Başdanışmanı, 25-26. Dönem MHP Osmaniye Milletvekili ve Ahmet Cevat Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Ruihi Ersoy, Afganistan coğrafyasının Türk tarihinin en önemli merkezlerinden biri olduğuna dikkat çekti. 

Afganistan'ın, bu yönüyle Türk tarihinin güneydeki en önemli kültür ve medeniyet merkezlerinden biri olduğunu ifade eden Prof. Dr. Rihi Ersoy şunları söyledi:

"Afganistan coğrafyası, Türk tarihinin en önemli merkezlerinden biridir. Milattan sonra I. yüzyıldan 1747 yılına kadar yaklaşık on yedi asır boyunca bu topraklarda Türk kökenli ya da Türk kültür çevresine mensup hanedanlar hâkim olmuş; siyasal güç ile kültürel üretim birlikte gelişmiştir.

MS 30’lu yıllardan itibaren bölgede etkili olan Kuşan İmparatorluğu, Afganistan’ı Orta Asya ile Hindistan arasında bir medeniyet köprüsüne dönüştürmüştür. Ardından V-VI. yüzyıllarda Akhunlar (Eftalitler) ve VII-VIII. yüzyıllarda Türk Şahiler bölgede siyasi hâkimiyet kurarak Türk devlet geleneğini kalıcı hâle getirmiştir.

BÜYÜK BİLGİN EL-BİRUNİ VE GAZNE

X. yüzyılda kurulan Gazneliler ile Afganistan, özellikle Gazne şehri merkezli büyük bir ilim ve kültür sahasına dönüşmüştür. Bu dönemde büyük bilgin El-Biruni Gazne’de yaşamış ve önemli eserler vermiştir. XII. yüzyılda Gurlular siyasi etki alanını genişletmiş; mimari ve şehirleşme alanında iz bırakmıştır.

XIV. ve XV. yüzyıllarda Timurlular devrinde Herat bir kültür başkenti hâline gelmiştir. Şahruh ve Hüseyin Baykara dönemlerinde ilim ve sanat zirveye ulaşmış; büyük şair Ali Şir Nevai Türkçeyi güçlü bir edebiyat dili olarak sistemleştirmiştir. XVI. yüzyılda Babürlüler hanedanının kurucusu Babür Şah Kabil merkezli faaliyet göstermiş, ardından Hindistan’da büyük bir imparatorluk kurmuştur.

1747 yılına kadar süren bu uzun tarihî süreç, Afganistan’da yaklaşık on yedi asırlık bir Türk hâkimiyetine işaret eder. Bu hâkimiyet yalnızca siyasi değil; aynı zamanda kültürel ve sanatsal bir varlıktır. Nitekim El-Biruni, Ali Şir Nevai, Şahruh, Hüseyin Baykara ve Babür Şah gibi büyük şahsiyetlerin mezarlarının bu topraklarda bulunması, Afganistan’ın Türk-İslam medeniyeti açısından bir hafıza coğrafyası olduğunu göstermektedir.

Afganistan, bu yönüyle Türk tarihinin güneydeki en önemli kültür ve medeniyet merkezlerinden biridir."