Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi İlahiyat Fakültesi tarafından düzenlenen konferansta Gazeteci-Yazar Taha Kılınç, “Kayıp Coğrafyanın İzinde: Doğu Türkistan Seyahatnamesi” adlı eseri çerçevesinde Doğu Türkistan’daki gözlemlerini paylaştı.
Sümerbank Konferans Salonu’nda saat 15.00’te başlayan programa akademisyenler ve öğrenciler yoğun ilgi gösterdi.
Programın açış konuşması, ASBÜ İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ali Osman Kurt tarafından yapıldı. Konuşmasında Doğu Türkistan meselesinin yalnızca siyasi bir gündem ya da istatistiksel bir veri olarak değerlendirilemeyeceği ifade edilirken, meselenin vicdan, ahlak, hafıza ve adalet boyutlarıyla ele alınması gerektiği vurgulandı. Küresel ölçekte yaşanan gelişmelere dikkat çekilen konuşmada, uluslararası hukukun işlevini büyük ölçüde yitirdiği ve adaletin ancak güçle birlikte anlam kazandığı bir dönemin yaşandığına işaret edildi. Doğu Türkistan, Kırım ve Filistin gibi coğrafyalarla vicdani temasın kesilmemesinin önemine değinilerek, zulmün yerinde görülmesi ve yaşananların birinci ağızdan aktarılmasının taşıdığı değerin altı çizildi.
Konferansın ana bölümünde söz alan Gazeteci-Yazar Taha Kılınç tarafından, İslam coğrafyası içerisinde anlaşılması ve anlatılması en güç bölgenin Doğu Türkistan olduğu ifade edildi. Bölgenin kapalı yapısı, teyit ve tekzip süreçlerindeki zorluklar ile medya üzerinden yürütülen dezenformasyon faaliyetleri detaylı biçimde ele alındı. Haziran ayında gerçekleştirilen ve sekiz gün süren Doğu Türkistan ziyaretinin on beş şehri kapsadığı aktarılırken, seyahat boyunca yoğun güvenlik önlemleri, sürekli sorgulamalar ve fiziki takiple karşılaşıldığı belirtildi. Dijital gözetim sistemlerinin yaygınlığına dikkat çekilerek, ses ve görüntü kaydı yapan kamera ağlarının bölgedeki kuşatmanın boyutunu gözler önüne serdiği ifade edildi.
Doğu Türkistan’da uygulanan asimilasyon politikalarının gündelik hayata yansımaları da konferansta kapsamlı biçimde ele alındı. “Kardeş Aile Projesi” kapsamında bir milyondan fazla Uygur Türkünün evine Çinli görevlilerin yerleştirildiği, ibadethanelerin sistematik biçimde hedef alındığı ve on binin üzerinde caminin uydu görüntüleri ile resmî veriler doğrultusunda yıkıldığının tespit edildiği bilgisi paylaşıldı. Ayakta kalan camilerin bir kısmının kapatıldığı, bir kısmının ise müze veya eğlence mekânına dönüştürüldüğü aktarıldı. Mezarlıkların yok edilerek yerlerine park ve konut alanları inşa edilmesine yönelik gözlemler, fotoğraflar eşliğinde katılımcılara sunuldu.
Programın son bölümünde Doğu Türkistan meselesine ilişkin çözüm önerilerine yer verildi. Konunun doğru ve derinlikli biçimde kavranmasının, bireysel sorumluluk bilincinin canlı tutulmasının ve Uygur Türkleri ile temasın sürdürülmesinin temel birer sorumluluk olduğu vurgulandı. Konferans, katılımcıların sorularının cevaplandırılmasıyla tamamlandı. Programın sonunda ASBÜ İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ali Osman Kurt tarafından Gazeteci-Yazar Taha Kılınç’a hediye takdimi yapıldı. Etkinlik, yazarın kitabını katılımcılar için imzalamasıyla sona erdi.
