Tüm Emlak Danışmanları Birliği Genel Başkanı Hakan Akçam “EİDS’de kat karşılığı projelerde müteahhitlerin yetki sorunu ve diğer aksaklıklar çözülmeli” dedi.
Tüm Emlak Danışmanları Birliği (TEDB) Genel Başkanı Hakan Akçam, Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) kapsamında özellikle kat karşılığı inşaat projelerinde yaşanan yetkilendirme sorunlarının sektörde zincirleme etki oluşturabileceğini belirtti.
Akçam, EİDS’nin kayıt dışılıkla mücadele ve sahte ilanların önlenmesi açısından önemli bir adım olduğunu vurgulayarak, sistemin tapuda malik görünen kişi veya onun yetkilendirdiği kişi tarafından ilan verilmesine imkân tanıdığını hatırlattı.
Kat karşılığı projelerde tapunun çoğunlukla arsa sahibi üzerinde bulunduğunu, satış ve pazarlama faaliyetlerini ise fiilen müteahhit firmaların yürüttüğünü belirten Akçam, mevcut uygulamanın sahadaki ticari gerçeklikle tam örtüşmediğini ifade etti.
“Mevcut uygulama, müteahhitlerin sistem üzerinden doğrudan yetki almasını engelliyor. Bu durum proje satışlarında gecikmelere ve uygulamada belirsizliklere yol açıyor. EİDS uygulaması sahadaki ticari gerçeklerle uyumlu hale getirilmelidir.”
Tapusu Olmayan Gayrimenkuller ve Erişim Sorunu
Akçam, tapusu henüz oluşmamış veya satış vaadi sözleşmesi ile edinilmiş gayrimenkuller konusunda da uygulamada belirsizlikler yaşandığını belirtti.
Özellikle:
• Kooperatif projeleri,
• Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) projeleri,
• Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı (GYO) şirketleri üzerinden satış vaadi sözleşmesi ile edinilen mülkler
için sistemsel açıklık sağlanması gerektiğini vurguladı.
Bunun yanı sıra;
• Yurt dışında yaşayan,
• E-Devlet şifresi bulunmayan,
• E-Devlet sistemine erişim sağlayamayan vatandaşların
EİDS sürecinde karşılaştıkları sorunlara yönelik özel düzenleme yapılması gerektiğini kaydetti
ALO EİDS Çözüm Hattı Önerisi
Sahada yaşanan teknik ve yetkilendirme sorunlarının hızlı çözümü için ayrıca bir “ALO EİDS Çözüm Hattı” kurulmasını öneren Akçam, şunları söyledi:
“EİDS güçlü ve gerekli bir uygulamadır. Ancak uygulamada karşılaşılan sorunların hızlı çözülebilmesi için doğrudan ulaşılabilir bir ALO destek hattı kurulmalıdır. Tek merkezli ve uzmanlaşmış bir çözüm mekanizması hem sektörü hem vatandaşları rahatlatacaktır.”
Akçam, özellikle kat karşılığı projeler, satış vaadi sözleşmeli taşınmazlar ve yurt dışı erişim sorunları gibi başlıklarda hızlı müdahale mekanizmasının sektörel istikrar açısından kritik olduğunu ifade etti
Zincirleme Etki Uyarısı
Yaşanan yetki probleminin yalnızca müteahhitleri değil, projelerin satış ve pazarlamasını üstlenen emlak danışmanlarını da doğrudan etkilediğine dikkat çeken Akçam, sorunun zamanla portföy daralmasına ve iş hacminde düşüşe yol açabileceğini belirtti.
Özellikle büyük ölçekli projelerde satış süreçlerinin gecikmesinin finansman planlamasını zorlaştırabileceğini dile getiren Akçam, bunun konut arzı ve fiyat dengesi üzerinde dolaylı etkiler oluşturabileceğini söyledi.
Çözüm Önerisi: Sözleşmeye Dayalı Sistemsel Yetki
TEDB olarak mevzuata uyumu desteklediklerini vurgulayan Akçam, çözüm önerisini şu şekilde sıraladı:
• Kat karşılığı inşaat sözleşmesi bulunan projelerde,
• Sözleşmenin resmi ve doğrulanabilir nitelikte olması şartıyla,
• Belirli kriterler çerçevesinde müteahhit firmalara sistemsel yetki tanımlaması yapılması.
Bu düzenlemenin kayıt dışılıkla mücadeleyi zayıflatmadan satış süreçlerini hızlandıracağını belirten Akçam, ilgili kurumlarla istişarelerin süreceğini kaydederek “Amacımız sistemi eleştirmek değil; uygulamadaki aksaklıkları sahadan gelen geri bildirimlerle daha işlevsel hale getirmektir. Çözüm odaklı yaklaşım tüm paydaşların yararına olacaktır.” diye konuştu