ABD, ekonomik ve teknolojik açıdan sürekli büyüyen Çin’i durdurmayı kendine ana hedef olarak belirlemiştir.
***
Günümüz büyük güçler rekabetinin temel bir önermesi, belirleyici savaşların Doğu Asya'da doğrudan çatışma yoluyla değil, Çin'in sanayi genişlemesini sürdürebileceği sistematik koşullar üzerinde kontrol yoluyla yapılabileceğidir.
***
Üretim ile lojistik ekosistemi enerji fiyatlarındaki dalgalanmalara ve deniz yollarındaki aksaklıklara karşı hassastır.
***
Enerji güvenliği öngörülebilir deniz yollarına dayanan Çin, bu tür senaryolarda aynı yükler için daha fazla ödeme yapmak, daha büyük stoklar taşımak ve ABD'nin lojistik, üs ve koalisyon birlikte çalışabilirliği konusunda uzun süredir avantaj sağladığı uzak sulara daha fazla deniz dikkati ayırmak zorunda kalıyor.
***
Çin'in İran petrolüne olan bağımlılığının ölçeği marjinal bir detay değil.
Son takiplere dayalı tahminler, Çin'in 2025 yılında İran dan ortalama alımını günde yaklaşık 1,38 milyon varil civarında gösteriyor. Bu, Çin'in toplam deniz yoluyla petrol ithalatının yaklaşık %13,4'ü olan 10,27 milyon varil ve Çin, İran'ın sevk edilen petrolünün %80'inden fazlasını satın alıyor demektir.
***
Aynı zamanda, İran'ın Çin için önemi sadece ham petrole indirgenemez. İran ayrıca bağlantı planlamasında jeostratejik bir düğümdür.
Pekin'in Kuşak ve Yol gündemi her zaman kısmen yedeklik üzerine olmuştur.
***
Ticaret ve enerji akışlarının tek bir deniz dar geçimine veya tek bir siyasi ilişkiye girmemesi için alternatif koridorlar inşa edilmektedir.
İran, hem Basra Körfezi'ne hem de Umman Körfezi'ne erişimi olan Orta Asya, Kafkasya, Türkiye ve Orta Doğu arasında benzersiz bir konuma sahiptir.
***
Bu yüzden İran'a karşı savaş fikri, bazı stratejik çevrelerde Çin'i sınırlamanın dolaylı bir yöntemi olarak görülüyor.
***
ABD, Çin’e götüren enerji ve ticaret yollarını kontrolüne almaya çalışırken bölgede oluşacak kaosun, bölge güç dengelerini ne derece bozacağını tam hesaplamamış veya ciddiye almadığı görülüyor.
***
Savaş sonrası ortaya çıkacak her sonuç ABD’yi kendi tarihi ile yüzleştirecek boyutta olabilir. Vietnam, Afganistan, Irak gibi.
ABD, İran’ı hedefe koyup Çin’i bir numaralı düşman gösterip, diğer hedeflerini gizleyebilecek mi?
***
İsrail üzerinden İran da ki terör örgütlerini bir araya toplamaya ve onları kanlı ve kirli savaşlarında kara öncü kuvvetleri gibi kullanmaya Türkiye müsaade eder mi?
***
Suriye’de gerçekleştiremedikleri butik terör devletinin İran da düşünülmesi, Türkiye ve İsrail’i dolayısıyla ABD’yi karşı karşıya getirmez mi?
ABD, İran’a vurmaktan vazgeçmezse orta vadede başka gerçeklerle yüzleşir, Çin’in eline güçlü argümanlar verir.
Türkiye ile her konuda sıkıntılar yaşar. Yüksek tansiyonda gerçekleştirilecek bir ameliyatın akıbeti bellidir.
***
Türkler geri döndüler, hesap hatası artık kabul edilmez.
