Ülkede master planlar yerleşim yeri büyümesinde en önemli gerekliliğin ikinci, üçüncü plana atılmasıyla oluşturuluyor gibi.
Yerleşim yerlerinin büyümesinde en önemli enstrüman artık SUDUR.
İstanbul ve Marmara'nın yükünü azaltmak için sanayiyi oldukça çağcıl metot ve süreçlerle Anadolu'ya yönlendirip, teşvik etme ilk bakışta mükemmel bir hamle gibi görünse de süreç içinde oluşacak gailelerin en önemlisi gözden kaçırılıyor gibi.
Bu problem susuzluktur.
Zaten sıkıntı yaşanan ve rezervlerin gittikçe küçüldüğü su potansiyellerine kullanıcı/tüketici sayısını artırarak çözümü zor problemler üretirsiniz.
Sanayi süreçlerinin karakteristiğidir. Sanayi geldiği yerin nüfusunu beş, altı kat artırır ve artış mütemadi bir şekle bürünür.
Peki, bu yeni sanayi şehirleri olarak düşünülen yerlerdeki su potansiyellerinin hesabı yapıldı mı? Ben yapılmadığını düşünüyorum. Zira şu haliyle bile bu yerlerin ve mücavirlerinin kuraklık tehdidiyle boğuşmaya başladığını; kamunun ise laf üretmekten başka hiç bir makro tedbir üretmediği açıkça ortada.
Çünkü, üzülerek gözlemliyoruz ki ülke artık plansızlıkla maruf bir süreci idrak ediyor. DPT ve Yüksek Planlama Kurulu kurumlarının güya bir başka yapı içinde ikame iddiasıyla yok edilmeleri nasıl bir yol tercih ettiğimizi ortaya koyuyor.
İç Anadolu'da su havzaları yok oluyor. Buna bağlı olarak obruklaşmalar ve depremsellik riskleri büyüyor. İşin erbapları söylüyor bunları. Siz ise bölge halkını bayram oyuncağı verilmiş çocuklar gibi sevindirecek ama sonunun varacağı yeri umursamadığı kararlarla bu riskleri daha da büyüteceksiniz.
Bu kararlar çerçeve olarak güzel kararlar. Ama önce kararlı bir şekilde anılan bölgelerdeki susuzluk probleminin acilen çözülmesiyle güzel nitelemesini hak edecek kararlardır.
Sanayi daha sonra...
12 3.2026
Halil Kaya
